• Książki
  • Wystawy
  • Moda
  • Filmy
  • Podróży

XD, moja droga

Memowa historia sztuki

Zebrałam najciekawsze i najpopularniejsze memy ze średniowiecza
Opowiem, skąd pochodzą, co przedstawiają naprawdę i jak wyglądają ich oryginały w manuskryptach

Komentarzy do Apokalipsy św. Jana

Weekend

Beatus z Liébany – mnich, teolog i autor komentarzy do Apokalipsy św. Jana (Commentaria in Apocalypsin). Beatus był przekonany, że koniec świata nastąpi w roku 800. Spoiler: nie nastąpił.

Bibliothèque nationale de France. Département des Manuscrits. Beatus a Liebana , Commentarius in Apocalypsin. s. 184v

Jest to najbardziej znana ilustracja z „Komentarza do Apokalipsy”, która stała się internetowym memem.

  • Widzimy na niej:
  • Smoka,
  • Bestię,
  • oraz Fałszywego Proroka,

Z których ust wychodzą dziwaczne stworzenia przypominające rybo-żaby.

Bibliothèque nationale de France. Département des Manuscrits. Beatus a Liebana , Commentarius in Apocalypsin. s. 184v

https://gallica.bnf.fr/ark:/12148/btv1b52505441p/f1.item

Kanon medycyny

Poniedziałek

Przed Wami prawdopodobnie najbardziej zaskakujący i odważny sposób na poznanie Wielkiego Kanonu Medycyny Awicenny – przez pryzmat najbardziej znanych (i wulgarnych) internetowych memów.

Ten XIII-wieczny egzemplarz, przechowywany w Bibliotece Miejskiej w Besançon (Francja), zawiera podstawy średniowiecznej sztuki lekarskiej, w tym:

  • definicję medycyny,
  • opis chorób, ich przyczyn i objawów,
  • porady dotyczące zachowania zdrowia,
  • oraz metody leczenia.
Manuscrits de la bibliothèque municipale de Besançon,Canon de la médecine ou Liber Canonis; ancien titre : Avicennae libri V Canonis medicinae Ms 457

„Kanon medycyny” przez 600 lat pozostawał najważniejszym podręcznikiem medycznym, studiowanym na czołowych uniwersytetach Europy. Zawierał szczegółowe opisy zarówno podstawowych leków, jak i skomplikowanych receptur, a także wskazówki dotyczące chirurgii i leczenia gorączek.


Manuscrits de la bibliothèque municipale de Besançon,Canon de la médecine ou Liber Canonis; ancien titre : Avicennae libri V Canonis medicinae Ms 457

https://memoirevive.besancon.fr/ark:/48565/bhwz9jvp3mq0/00bcb0a0-784f-45f1-8449-aee0d6a5951a

Złota legenda

robi jointa z ziomka

Pewnie znacie popularny mem o tym, jak ktoś “robi jointa z ziomka”, ale czy wiecie, kim jest postać na ilustracji i z jakiej książki pochodzi ten obraz?

Bibliothèque nationale de France, Département des Manuscrits, „La Légende des Saints” Jacques de Voragine, tłumaczenie autorstwa Jehana Beleta. 
Français 185, s. 230

Ten nasz „joint” to tak naprawdę święty Witalis, a ilustracja pochodzi z jednego z najbardziej popularnych bestsellerów średniowiecza – “Złotej legendy” autorstwa Jakuba de Voragine.

Bibliothèque nationale de France, Département des Manuscrits, „La Légende des Saints” Jacques de Voragine, tłumaczenie autorstwa Jehana Beleta. 
Français 185, s. 230

“Złota legenda” to zbiór hagiograficznych opowieści o życiu świętych, które w średniowieczu były bardzo wpływowe. To właśnie z tej książki pochodzą historie, które utrwaliły takie wyobrażenia jak: Maria Magdalena jako skruszona grzesznica, czy Trzej Królowie jako wschodni monarchowie o imionach Kacper, Melchior i Baltazar.

Bibliothèque nationale de France, Département des Manuscrits, „La Légende des Saints” Jacques de Voragine, tłumaczenie autorstwa Jehana Beleta. 
Français 185, s. 230

Co do samego Witalisa, był to święty z Mediolanu, który – według legendy – zginął męczeńską śmiercią za czasów cesarza Nerona. Został pochowany żywcem za odmowę wyrzeczenia się chrześcijańskiej wiary. To niezwykła postać, a jego historia, choć dziś może budzić skojarzenia z memami, w średniowieczu niosła potężny ładunek duchowy.

https://memoirevive.besancon.fr/ark:/48565/bhwz9jvp3mq0/00bcb0a0-784f-45f1-8449-aee0d6a5951a

Biblia Maciejowskiego

robi jointa z ziomka

Biblia Maciejowskiego, znana także jako Biblia Krzyżowców, Biblia Ludwika IX czy Biblia Morgana, nie jest pełnym przedstawieniem całej Biblii, lecz zawiera wybrane fragmenty Księgi Rodzaju, Wyjścia, Jozuego, Sędziów, Rut i Samuela. 

Slaughter of the Amalekites, Saul’s Last Stand,Old Testament Miniatures with Latin, Persian, and Judeo-Persian inscriptions Paris, France MS M.638, fol. 34v

Rękopis składa się z czterdziestu sześciu kart i zawiera około 346 scen, z czego niemal połowa poświęcona jest życiu Dawida. Ilustracje przedstawiają losy najważniejszych bohaterów Izraela, takich jak Abraham, Józef, Mojżesz, Jozue, Samson, Samuel, Saul, Jonatan i Dawid, ukazując zarówno wzory dobrego, jak i złego władcy. 

Slaughter of the Amalekites, Saul’s Last Stand,Old Testament Miniatures with Latin, Persian, and Judeo-Persian inscriptions Paris, France MS M.638, fol. 34v

Co ciekawe, akcja nie toczy się w Ziemi Świętej, lecz w realiach XIII-wiecznej Francji. Oryginalnie rękopis zawierał czterdzieści osiem kart, z których:

  • dwie (kartki 43 i 44) są w Bibliothèque nationale de France w Paryżu (MS. Nouv. Acq. Lat. 2294),
  • czterdzieści trzy znajdują się w Morgan Library w Nowym Jorku (MS M.638),
  • jedna (kartka 45) przechowywana jest w J. Paul Getty Museum w Los Angeles (83.MA.55),
  • dwie strony zaginęły.

Całą księgę możecie obejrzeć online tutaj:

https://www.themorgan.org/collection/crusader-bible/68



Recent Posts
  • mar 31, 2026

    MAGDA,UKOCHANA JAMNICZKA NOWOSIELSKICH.