• Książki
  • Wystawy
  • Moda
  • Filmy
  • Podróży

DOBRANOC

Jak spano w średniowieczu?

Gdyby średniowieczni ludzie usłyszeli o współczesnym „przestrzeganiu przestrzeni osobistej”, pewnie pękliby ze śmiechu…

Ludzie spali z całą rodziną, gośćmi, a nawet zwierzętami. O hotelach z pięcioma gwiazdkami można było zapomnieć – zwłaszcza jeśli było się podróżnikiem. Taki również spał ze współlokatorami, a zasady dobrego snu były proste:

nie ściągać kołdry,
nie chrapać,
i koniecznie powiedzieć „dobranoc”.

Przykład wspólnego spania? Proszę bardzo – Trzej Mędrcy. Często przedstawia się ich śpiących razem. Nie dlatego, że ktoś z nich źle zarezerwował nocleg, tylko dlatego, że to było całkiem normalne. Zresztą, później we śnie odwiedza ich anioł… ale to już inna bajka.

Jak i ile spali ludzie dawniej?

Ciekawą teorię opisał historyk Roger Ekirch w swojej książce „At Day’s Close: Night in Times Past”. Według jego badań, ludzie mieli dwofazowy sen.

Pierwszy sen zaczynał się krótko po zachodzie słońca i trwał około 3–3,5 godziny.
Następnie następował okres tzw. „nocnego czuwania”, który trwał 1–2 godziny.
Potem przychodził drugi sen, trwający aż do świtu.

Co ludzie robili w tym czasie między snami?

Grali w Wiedźmina… nie no, żartuję – a teraz na poważnie: w czasie nocnego czuwania ludzie modlili się i medytowali, rozmyślali o życiu (bo internetu jeszcze nie było), rozmawiali z bliskimi, a także uprawiali miłość (w końcu coś logicznego).

Francuski lekarz Laurent Joubert nawet zalecał seks właśnie o tej porze, twierdząc, że „ludzie czerpią z tego większą przyjemność” i „robią to lepiej”.

Dlaczego zanikł dwufazowy sen?

Wszystko zmieniło się wraz z rozwojem industrializacji.
W XVIII–XIX wieku dzień pracy się wydłużył, sztuczne oświetlenie się poprawiło, a ludzie zaczęli kłaść się spać później.

Więc jeśli budzisz się w środku nocy i nie możesz zasnąć – być może po prostu odzywają się pradawne instynkty!

ℹ️ Źródła:

Roger Ekirch, “At Day’s Close: A History of Nighttime”.

jeśli spodoba Ci się któryś z obrazów lub nie znasz danej postaci artystycznej – kliknij na niego. Zostaniesz przekierowany(-a) na stronę muzeum, galerii sztuki lub inną stronę edukacyjną, gdzie możesz przeczytać więcej na jego temat i pobrać obraz w lepszej jakości. Znajdziesz tam również dodatkowe materiały i źródła związane z daną tematyką.

Wspieram cię


Recent Posts
  • mar 31, 2026

    MAGDA,UKOCHANA JAMNICZKA NOWOSIELSKICH.

  • lis 19, 2025

    test 222

  • paź 15, 2025

    Miłość, krew i rozwód

Healthy Food Blogger. All Rights Reserved.

  • Facebook
  • YouTube
  • Instagram
  • Threads
.